Biuro prasowe

Po kefir na stację benzynową – nawet w niedzielę

Wyjeżdżając na weekendowy wypad do naszych zachodnich sąsiadów bardzo często byliśmy zaskakiwani zamkniętymi witrynami sklepowymi w niedzielę. Obecnie liczba zaskoczonych rodaków jest z całą pewnością mniejsza, ponieważ od marca bieżącego roku również Polacy przyzwyczajają się do nieczynnych sklepów w dwie środkowe niedziele miesiąca. Ustawa o zakazie handlu w niedziele wprowadzona 18 stycznia 2018 roku wzbudziła wiele dyskusji wśród branży detalicznej, z perspektywy czasu (dość krótkiego mimo wszystko aby trafnie ocenić w pełni skutki) nie widać jednak, aby branżę dotknęły z tego tytułu poważne konsekwencje.  Jeśli jednak mielibyśmy wskazać kanał sprzedaży, który jest zwycięzcą wprowadzonej ustawy – z pewnością są to stacje benzynowe.

Kanał stacji benzynowych prowadzących sprzedaż produktów FMCG w 2017 roku w porównaniu do roku 2016 zwiększył swoją wartość sprzedaży produktów spożywczych FMCG o 5,8%. Był to wzrost wyższy niż w rynku całej Polski o 1,4 p.p. Jeśli spojrzymy na początek 2018 roku to dynamika sprzedaży stacji benzynowych była również wyższa niż średnio pozostałych kanałów sprzedaży co pozwalało wysnuć hipotezę, że Polacy coraz więcej kupują produktów w tak zwanej „drodze”, a oferta stacji benzynowych jest dla nich bardziej atrakcyjna. Jeśli jednak spojrzymy na wzrost sprzedaży w okresie od marca do czerwca 2018 w porównaniu do roku poprzedniego, sprzedaż produktów spożywczych w kanale stacji benzynowych rośnie o blisko 30%, podczas gdy cały rynek rozwija się w tempie +5,1%.

Na tak dynamiczny wzrost sprzedaży na stacjach benzynowych z pewnością wpływ miało wiele czynników, jednym z nich jest zakaz handlu w niedziele. Dla stacji benzynowych nie jest to nowa sytuacja w momencie, kiedy inne placówki są zamknięte, a sklepy na stacjach obsługują klientów – podobne tygodnie, w których wypadały święta wymuszające zamknięcie sklepów wielkoformatowych miały miejsce kilkanaście razy w ciągu roku. Dzięki obowiązującej ustawie, stacje benzynowe zyskały takich tygodni blisko 26, w dalszej perspektywie jeszcze więcej (ustawa zakłada, że w kolejnym roku wolną od handlu niedzielą będzie tylko jedna w miesiącu, a za dwa lata we wszystkie niedziele obowiązywał będzie zakaz). Mimo gotowości operacyjnej i doświadczenia w radzeniu sobie w takich chwilach, sieci stacji benzynowych w okresie marzec-kwiecień 2018 zwiększyły wydatki na reklamę w telewizji o ponad 200% (z dość małej bazy w porównaniu z hipermarketami czy dyskontami, ale nadal wzrost jest ponad dwukrotny).

Zmianom uległa również często półka sklepowa na stacji benzynowej. W 2017 roku wiele sieci stacji benzynowych testowało rozwiązania sprzedaży produktów świeżych – tj. warzyw, owoców, niekiedy nawet mięsa. W nowej sytuacji, w jakiej znalazła się branża handlowa po wejściu w życie ustawy o zakazie handlu w niedziele, misje zakupowe realizowane na stacjach benzynowych również nieznacznie zmieniły się. Dalecy jesteśmy od opinii, że stacje benzynowe w niedziele są w stanie zastąpić hipermarkety czy inne wielkpowierzchniowe sklepy, jednak coraz częściej można zrobić w nich zakupy typu „nagła potrzeba” lub nawet „uzupełnienie zapasów”. W badaniu konsumenckim przygotowanym przez Nielsen na potrzeby raportu „Zakaz handlu – wolne niedziele” obserwujemy wzrost odestka konsumentów, którzy na stacji benzynowej jako cel wizyty deklarują tankowanie + zakupy oraz tankowanie + zakupy + gastronomia. Wzrasta dość znacznie również odsetek konsumentów deklarujących, że zakupy robione na stacji benzynowej są zakupami do domu, a nie bezpośredniej konsumpcji. Taka zmiana w zachowaniach i misjach realizowanych na stacjach może wynikać choćby z faktu, że w czerwcu 2018 roku około 40% stacji benzynowych sprzedawało produkty należące do kategorii nabiałowych, przy czym odsetek ten w 2017 roku był bliski 17%.

Wzrost sprzedaży produktów FMCG na stacjach bezynowych stymulowany jest nie tylko poprzez działania podejmowane przez sieci oraz właścicieli sklepów na stacjach beznynowych w związku z zakzem handlu w niedzielę, ale również poprzez rosnącą potrzebę wygody wśród konsumentów. Według Tomtom Trafic Index z 2017 duże miasta Polski – Warszawa i Łódź, są jedymi z najbardziej zakorkowanych miast na świecie. Z kolei IBM’s Commuter Pain Index podaje, że średnio na dojazdy do pracy i z powrotem konsumenci na świecie poświęcają 2 godzinny dziennie. Przy zwiększającej się migracji Polaków do miast i rosnącej liczbie godzin poświęcanych na pracę i dojazdy, zakupy w drodze wydają się być idealnym rozwiązaniem pozwalającym oszczędzić czas. Stwarza to kolejne możliwości dla stacji paliw do zaspokajania nowych potrzeb klientów – odbioru zakupów w drodze na stacji, zakupu dania gotowego, które można spożyć szybko w domu, lub rozwoju części gastronomicznej, która ma szansę częściej nie tylko sycić Polaków „w trasie”, ale również zastąpić pełnoprawne śniadanie czy lunch.

Dalszemu rozwojowi sprzedaży na stacjach benzynowych sprzyja zatem zmieniający się konsument oczekujący szybkich zakupów i wygody oraz sytuacja prawno-gospodarcza z zakazem handlu w niedziele dla sklepów wielkopowierzchniowych. Dodatkowym optymizmem może napawać właścicieli stacji benzynowych przykład idący z Węgier, gdzie zakaz handlu w niedziele spodowował podwojenie się asortymenu produktów spożywczych na stacjach benzynowych oraz znaczne wzrosty w sprzedaży. Mimo decyzji państwa węgierskiego na wyjście z ograniczeń handlu, kanał stacji benzynowych nadal cechuje się wzrostami sprzedaży wyższymi niż średnio inne kanały u naszych nieco dalszych sąsiadów.

Podsumowując – wpływ ustawy zakazu handlu w niedzielę w przypadku stacji benzynowych był pozytywny. Sklepy na stacjach poszerzają swoją ofertę sklepową i gastronomiczną, zaspokajając często inne niż dotychczas misje zakupowe. Konsumenci w Polsce nadal uczą się obowiązaujących przepisów i finalny efekt zmian w związku z ustawą będziemy w stanie ocenić w dłuższej perspektywnie czasu – dla stacji benzynowych jednak, sięgając do przykładów zza granicy gdzie podobne ustawodawstwo działało lub działa od dawna, obecna sytuacja daje duże możliwości rozwoju i zwiększania istotności kanału w sprzedaży dóbr FMCG na polskim rynku.